O'zbekistonga import uchun qanday hujjatlar kerak
Yuk chegara va bojxonadan kechikishsiz o'tishi uchun jo'natishdan oldin invoys, qadoqlash varag'i va yetkazib beruvchi bilan shartnoma tayyor bo'lishi kerak. Ba'zi tovarlar uchun sertifikatlar ham kerak. CMR-hujjat, TIR karnet va bojxona deklaratsiyasini o'zimiz rasmiylashtiramiz. Quyida kim nimani tayyorlashi va qayerda ko'p xato qilinishi haqida.
Jo'natuvchi nimani tayyorlaydi
Jo'natuvchi sizning yetkazib beruvchingiz. U hujjatlarni yuklashdan oldin tayyorlaydi, nusxalarini oldindan olib qo'ygan ma'qul. Quyidagilar kerak:
- invoys: tovar tavsifi, miqdori va qiymati bilan;
- qadoqlash varag'i: qaysi joyda nima bor, og'irligi va hajmi;
- yetkazib beruvchi bilan shartnoma;
- tovar uchun talab qilinsa, sertifikatlar: muvofiqlik yoki fitosanitariya;
- kelib chiqish sertifikati: eksportda kerak, importda ba'zan;
- xavfli yuk uchun xavfsizlik pasporti (MSDS) va xavf sinfi.
Invoysdagi tovar tavsifi TIF TN kodini tanlashga imkon berishi kerak: «ehtiyot qismlar» deb emas, aynan qaysilari va nima uchun ekanini yozing. Sertifikatlarni yetkazib beruvchidan oldindan, jo'natishdan avval so'rang. Aniq ro'yxat tovarga bog'liq. Tavsifni yuboring, menejer nima yetishmayotganini aytadi.
Tashuvchi nimani rasmiylashtiradi
Biz CMR-hujjat va TIR karnetni rasmiylashtiramiz, tovar tavsifiga qarab TIF TN kodini tanlaymiz, bojxona deklaratsiyasini tayyorlaymiz va topshiramiz. Ko'rik tayinlansa, unda hamroh bo'lamiz. Kelib chiqish sertifikati kerak bo'lsa, uni olishga yordam beramiz. Yuk jo'natilishidan oldin bojni, QQS va yig'imlarni hisoblab qo'yamiz, shuning uchun olib kirishning to'liq qiymati yuk yo'lga chiqmasidan oldin ma'lum bo'ladi.
Tashish ham bizda bo'lsa, deklaratsiyani yuk yo'lda ketayotganda tayyorlaymiz, shunda u terminalda kamroq turadi. Hujjatlar tartibda bo'lsa, rasmiylashtirish odatda bir kundan kam vaqt oladi. Bojxona rasmiylashtiruvini tashishsiz ham buyurtma qilish mumkin. Bu maqola importga oid: eksport va O'zbekiston orqali tranzit uchun hujjatlar to'plami boshqacha, masalan eksport yoki tranzit deklaratsiyasi kerak bo'ladi. Batafsil — bojxona rasmiylashtiruvi sahifasida.
Qayerda ko'p xato qilinadi
Yuk ko'pincha uch sababdan to'xtaydi. Birinchisi: invoysdagi xatolar va uning qadoqlash varag'idan farqi: tovar nomi, miqdor, og'irlik. Ikkinchisi: shu tovar uchun kerak sertifikat yetishmaydi. Uchinchisi: noto'g'ri TIF TN kodi. Kod bojxona stavkalarini, soliqni va kerakli ruxsatnomalarni belgilaydi, xato bo'lsa yuk to'xtatiladi va to'lovlar qayta hisoblanadi.
Shuning uchun hujjatlar to'plami va kodni chegarada emas, jo'natishdan oldin tekshiramiz. Xitoy va Turkiyadan keladigan yuklar uchun ro'yxat asosan bir xil, yo'nalishlar bo'yicha tafsilotlar Xitoydan va Turkiyadan sahifalarida.
Bizga nima yuborish kerak
Hujjatlar to'plamini yuklashdan oldin yuboring, mashina yo'lga chiqqandan keyin emas. Shunda invoys va qadoqlash varag'ini tekshirib, TIF TN kodini tanlab, to'lovlarni hisoblab, deklaratsiyani yuk yo'lda ketayotganda tayyorlab ulguramiz. Ba'zi hujjatlar hali yo'q bo'lsa, borini yuboring: yetkazib beruvchidan nimani so'rash kerakligini menejer aytadi. Tushirilgandan keyin siz yopuvchi hujjatlarni olasiz.
Tovar tavsifini, invoys va qadoqlash varag'ining nusxalarini hamda yetkazib beruvchi bilan shartnomani yuboring. Ish vaqtida, 9:00 dan 18:00 gacha, menejer 5 daqiqa ichida javob beradi va yukingiz uchun yana nima kerakligini aytadi.